|
Przed wyjazdem do jednego z krajów Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii lub Szwajcarii, osoba ubezpieczona w Narodowym Funduszu Zdrowia powinna zaopatrzyć się w odpowiedni dokument - Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub formularz z serii E 100.
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego lub formularz jest dowodem, że dana osoba jest uprawniona do świadczeń zdrowotnych w ramach systemu zabezpieczenia społecznego w swoim kraju, a w przypadku Karty, stanowi ona także dowód zgody ubezpieczyciela na pokrycie kosztów niezbędnego z przyczyn medycznych leczenia, w trakcie pobytu za granicą.
Jeśli wyjeżdżający nie uzyska przed wyjazdem odpowiednich dokumentów, nie pozbawia go to możliwości skorzystania z omawianych unormowań prawnych. Konieczne w takiej sytuacji będzie jednak nawiązanie odpowiedniej korespondencji między instytucją w kraju wyjazdu a instytucją w kraju macierzystym.
Brak odpowiedniego dokumentu może skutkować koniecznością pokrycia kosztów leczenia bezpośrednio z kieszeni pacjenta. Z wnioskiem o zwrot poniesionych wydatków można wystąpić bezpośrednio do instytucji ubezpieczenia zdrowotnego w państwie, w którym świadczenia były udzielone, o ile jest to możliwe ze względu na zaplanowany czas pobytu zainteresowanego w tym państwie. Powinien on jednak pamiętać o tym, że podstawą dokonania zwrotu przez instytucję zagraniczną będą nie tylko okazane przez niego dowody zapłaty za udzielone mu w tym państwie świadczenia zdrowotne, ale również ważny w okresie udzielania świadczeń odpowiedni formularz serii E lub Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, wydana przez oddział wojewódzki NFZ właściwy ze względu na jego miejsce zamieszkania w Polsce.
W przypadku czasowych pobytów poza Polską, jeżeli uzyskanie zwrotu poniesionych kosztów nie było możliwe w trakcie pobytu w państwie, w którym świadczenia zostały udzielone, zainteresowany powinien zwrócić się o ich refundację do swojej instytucji właściwej, którą w stosunku do polskich ubezpieczonych jest właściwy oddział wojewódzki NFZ.
Opieka zdrowotna na terytorium państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i Szwajcarii
Zbliżający się sezon narciarski to dla wielu Polaków okazja do wypoczynku nie tylko w kraju, ale również za granicą. Należy pamiętać, że wypoczynek za granicą może czasami przysporzyć dodatkowych kosztów związanych z nagłym wypadkiem czy urazem, na przykład podczas uprawiania zimowych sportów. Warto więc jeszcze przed wyjazdem sprawdzić, na jaką bezpłatną pomoc medyczną w razie wypadku można liczyć w kraju, do którego się wybieramy.
Słowniczek najważniejszych pojęć
Opis formularzy serii E
Informacja dla turystów udających się do krajów Wspólnoty i EFTA
Informacja dotycząca możliwości uzyskana zgody na planowane leczenie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej oraz EOG
Informacja dla osób planujących pracę bądź studia w jednym z krajów Wspólnoty lub EFTA
Gdzie można uzyskać informacje
Informacja dla osób pobierających wyłącznie holenderską emeryturę/rentę oraz członków ich rodzin, zamieszkujących na terytorium RP
Informacja dla pracodawców wysyłających swoich pracowników do państw członkowskich UE i EFTA
Informacja o dokumentach potwierdzających uprawnienia obywateli innych państw członkowskich do korzystania ze świadczeń zdrowotnych w Polsce
Zasady rozliczeń kosztów świadczeń zdrowotnych udzielanych na rzecz ubezpieczonych z krajów UE.
Wykaz władz właściwych, instytucji właściwych i instytucji łącznikowych w krajach UE
Co to jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego?
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jest dokumentem uprawniającym do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu w innych państwach członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i Szwajcarii.
EKUZ została wprowadzona 1.06.2004 r. w niektórych państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i Szwajcarii, zastępując formularze: E 110, E 111, E 119 i E 128.
W pozostałych państwach, w tym Polsce, EKUZ wydawana jest z data ważności od 01.01.2006 r.
Od 1 stycznia 2006 r. można posługiwać się wyłącznie EKUZ, gdyż dotychczas wydane formularze E 111 straciły ważność.
Uwaga: EKUZ nie jest dowodem ubezpieczenia w Narodowym Funduszu Zdrowia uprawniającym do świadczeń zdrowotnych na terytorium Polski. Oznacza to, że osoba ubezpieczona w NFZ może posługiwać się EKUZ wyłącznie w innych państwach członkowskich.
Jakie dane znajdują się na Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego?
Na EKUZ znajdują się następujące informacje:
- imię;
- nazwisko;
- data urodzenia;
- PESEL;
- numer identyfikacyjny instytucji, która wydała Kartę;
- numer identyfikacyjny Karty;
- data ważności Karty.
Są to jedyne dane zawarte na Karcie. Każde państwo członkowskie wydaje Kartę we własnym języku urzędowym, zawierającą ten sam zestaw danych.
Kto ma prawo do Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego?
Prawo do otrzymania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego mają osoby ubezpieczone w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz osoby wskazane w art. 2 ust. 1 pkt 2, 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:
- osoby objęte decyzją wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy,
- nieubezpieczone kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu posiadające obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP,
- osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium RP , które nie ukończyły 18 roku życia.
Każda osoba ubezpieczona, także członek rodziny, otrzymuje własną Kartę. A zatem, gdy np. na wakacje wyjeżdża czteroosobowa rodzina, każdy jej członek, w tym dzieci, powinien zaopatrzyć się w EKUZ.
Karta jest wydawana osobom wyjeżdżającym czasowo do innego państwa członkowskiego, np.:
- w celach turystycznych;
- w celu odwiedzenia rodziny lub znajomych;
- w związku z krótką podróżą służbową;
- w celu podjęcia studiów;
- pracownikom oddelegowanym do pracy za granicę przez polskiego pracodawcę.
Osoby, które posługują się EKUZ w innych państwach członkowskich, mimo że straciły do niej uprawnienia, mogą zostać zobowiązane do pokrycia kosztów leczenia, z którego skorzystały w innym państwie członkowskim.
Jak złożyć wniosek o Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego?
Aby otrzymać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego należy złożyć wniosek w Oddziale Wojewódzkim lub Delegaturze Narodowego Funduszu Zdrowia właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Wniosek można otrzymać w Oddziale lub Delegaturze albo pobrać tutaj. Wypełniony wniosek wraz z załącznikami należy złożyć w Oddziale w jeden z następujących sposobów:
- osobiście;
- pocztą;
- faksem.
Adresy i numery telefonów Oddziałów Wojewódzkich NFZ i Delegatur
Do wniosku trzeba załączyć dokument potwierdzający ubezpieczenie zdrowotne w NFZ, czyli:
- w przypadku pracowników: ostatni RMUA bądź, gdy nie ma możliwości jego uzyskania, aktualnie podstemplowana książeczka ubezpieczeniowa lub zaświadczenie pracodawcy (wg wzoru dostępnego w NFZ);
- w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą: ostatni dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne;
- w przypadku rolników ubezpieczonych w KRUS: zaświadczenie z KRUS o odprowadzanych składkach na ubezpieczenie zdrowotne lub ostatni dowód wpłaty składki;
- w przypadku emerytów: legitymacja emeryta (lub ostatni odcinek emerytury);
- w przypadku rencistów: legitymacja rencisty (lub ostatni odcinek renty) oraz decyzja o przyznaniu renty;
- w przypadku bezrobotnych zarejestrowanych w urzędzie pracy: zaświadczenie z urzędu pracy o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Osoba ubezpieczona jako członek rodziny (np. uczeń, student, niepracujący małżonek) również powinna złożyć wniosek o EKUZ, załączając:
- dokument potwierdzający ubezpieczenie zdrowotne osoby, która zgłosiła ją do ubezpieczenia zdrowotnego (patrz wyżej), oraz
- dowód zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego (druk ZUS ZCNA, ZUS ZCZA),
- oraz w przypadku osób, które ukończyły 18 rok życia: dokument potwierdzający kontynuację nauki (np. legitymacja studencka) lub niepełnosprawność.
W przypadku osób wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2,3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do wniosku należy dołączyć następujące dokumenty:
- decyzję wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy (dotyczy osób objętych decyzją wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo);
- kartę przebiegu ciąży i dokument stwierdzający tożsamość; w przypadku kobiet w okresie połogu - skrócony odpis aktu urodzenia dziecka i dokument stwierdzający tożsamość matki (dotyczy nieubezpieczonych kobiet w okresie ciąży, porodu i połogu posiadających obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP);
- dokument potwierdzający tożsamość albo skrócony odpis aktu urodzenia (dotyczy osób posiadających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, które nie ukończyły 18 roku życia;
Wyżej wymienione dokumenty należy dostarczyć w oryginałach bądź poświadczonych kopiach, natomiast dokumenty ze zdjęciem (np. legitymacja ubezpieczeniowa lub studencka) wystarczy okazać do wglądu.
Na jaki okres jest wydawana Europejska Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego?
Osoba wyjeżdżająca do pracy otrzymuje Kartę tylko na okres do momentu podjęcia pracy. W pozostałych przypadkach Karta wystawiana jest na 2 miesiące, licząc od końca miesiąca, za który została odprowadzona ostatnia składka na ubezpieczenie zdrowotne. Inne terminy maksymalne obowiązują dla bezrobotnych (30 dni), uczniów i studentów (do końca semestru lub roku szkolnego), emerytów (5 lat) i rencistów (na okres przyznanego świadczenia, maksymalnie 5 lat).
Do czego uprawnia Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego?
EKUZ, podobnie jak dotychczasowy formularz E 111, uprawnia do korzystania z niezbędnych świadczeń zdrowotnych w innym państwie członkowskim w takim zakresie, który umożliwi kontynuowanie zaplanowanego pobytu w tym państwie w bezpiecznych warunkach z medycznego punktu widzenia.
EKUZ nie daje żadnych uprawnień, jeżeli celem podróży jest odbycie planowego leczenia. Informacje o formalnościach niezbędnych w takich przypadkach znajdują się w dziale Planowane leczenie.
Karta uprawnia do korzystania w innych państwach z opieki tylko tych placówek, które działają w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia. Za leczenie prywatne pacjent musi zapłacić we własnym zakresie.
W większości państw także placówki, działające w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia, pobierają pewne opłaty od ubezpieczonych. EKUZ nie zwalnia z poniesienia tych kosztów. Szczegółowe informacje o opłatach obowiązujących w kraju pobytu znajdują się w dziale Wyjeżdżam do... i w broszurze " Opieka zdrowotna w UE - Informator".
Co zrobić w przypadku, gdy potrzebuję opieki medycznej podczas pobytu w innym państwie członkowskim i nie posiadam Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego?
Jeśli jest się uprawnionym do posiadania Karty, należy skontaktować się telefonicznie, faksem lub za pośrednictwem osoby pozostającej w Polsce z Oddziałem Wojewódzkim NFZ właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Oddział wystawi wówczas Certyfikat Zastępczy - papierowy dokument zastępujący Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego, który może zostać dostarczony pocztą lub faksem.
Jeśli nie udało się Państwu uzyskać Certyfikatu Zastępczego, nie oznacza to, że nie zostanie udzielona niezbędna pomoc medyczna. Jednak prawdopodobnie zostaną Państwo zobowiązani do pokrycia pełnych kosztów leczenia. Należy zachować wszystkie rachunki i dowody zapłaty. Mogą Państwo sprawdzić, w jaki sposób ubiegać się o zwrot poniesionych wydatków.
Uprawnieni z innych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego
Osoby wykonujące pracę lub działalność na własny rachunek w państwie członkowskim Europejskiego Obszaru Gospodarczego, podlegają przepisom z zakresu zabezpieczenia społecznego obowiązującym w państwie, w którym wykonują pracę lub działalność. Ustawodawstwu temu podlegają także członkowie ich rodzin. Przepisy tego państwa regulują ich uprawnienia do opieki zdrowotnej, np. obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.
Fakt posiadania obywatelstwa polskiego lub zamieszkiwania w Polsce nie przesądza o uprawnieniach do opieki zdrowotnej na koszt Narodowego Funduszu Zdrowia.
Osoba podlegająca ustawodawstwu innego państwa członkowskiego, która planuje pobyt w Polsce, powinna zaopatrzyć się w instytucji właściwej w dokument potwierdzający jej uprawnienia - Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), lub jeden z formularzy E 100.
EKUZ uprawnia do świadczeń zdrowotnych niezbędnych podczas pobytu w innym państwie, uwzględniając rodzaj tych świadczeń i przewidywany czas pobytu. O tym, jakie świadczenia są dla danej osoby niezbędne według powyższych kryteriów, decyduje lekarz w państwie pobytu. O zasadach korzystania z opieki zdrowotnej podczas czasowego pobytu w Polsce można przeczytać tutaj: " System opieki zdrowotnej w Polsce"
Należy pamiętać, że EKUZ nie daje żadnych uprawnień, gdy celem podróży jest odbycie leczenia, a więc nie można na jej podstawie skorzystać z zaplanowanych świadczeń w innym państwie. Można natomiast ubiegać się o zgodę swojej instytucji ubezpieczeniowej na planowane leczenie w innym państwie członkowskim (formularz E 112). Osoba korzystająca w Polsce z zaplanowanych zabiegów nie posiadając formularza E 112, jest traktowana jako pacjent prywatny, a zatem jest zobowiązana do pokrycia pełnych kosztów leczenia.
Uwaga: osoby wykonujące pracę lub działalność gospodarczą w kilku państwach członkowskich powinny zgłosić się do instytucji ubezpieczenia społecznego w państwie zamieszkania w celu ustalenia właściwego ustawodawstwa tj. rozstrzygnięcia, przepisy którego państwa mają do niej zastosowanie.
Świadczeniodawcy
Czy po 1 stycznia 2006 r. można udzielać świadczeń opieki zdrowotnej osobom okazującym formularz E 111, na takich zasadach, jak osobom ubezpieczonym w NFZ?
1 stycznia 2006 r. wszystkie formularze E 111 straciły ważność. Ubezpieczeni z państw członkowskich EOG, przebywający czasowo w Polsce, mogą posługiwać się wyłącznie EKUZ lub certyfikatem tymczasowo zastępującym Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego.
Czy Europejskie Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego wydawane w poszczególnych państwach różnią się od siebie?
Wzór awersu EKUZ został określony w Decyzji nr 190 Komisji Administracyjnej w dwóch następujących wariantach:
Wszystkie państwa członkowskie wydają Kartę według tego wzoru, z tym że napis "Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego" oraz nazwy pól na Karcie zapisane są w języku urzędowym państwa wydającego Kartę. Rozmieszczenie pól jest identyczne na Kartach wydawanych przez wszystkie państwa, a zatem można porównać Kartę wydaną np. przez Grecję z polską EKUZ, by ustalić zawartość danego pola.
Rewers EKUZ może zostać dowolnie wykorzystany przez państwa członkowskie, np. może być nim narodowa karta ubezpieczenia zdrowotnego. Część państw zdecydowała się na połączenie EKUZ i kart narodowych (np. Niemcy, Luksemburg).
Wzory EKUZ wydawanych przez poszczególne państwa członkowskie - awersu i rewersu - można znaleźć na stronie internetowej:
http://europa.eu.int/comm/employment_social/healthcard/cards_en.htm
Uwaga: Wydana przez belgijskie instytucje Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego z oznaczeniem E-111B (wzór poniżej) uprawnia wyłącznie do świadczeń szpitalnych. W przypadku korzystania przez posiadacza EKUZ-E-111B ze świadczeń innych niż szpitalne, powinien on zostać potraktowany jako pacjent prywatny. Świadczenia inne niż szpitalne udzielone takiej osobie nie mogą być rozliczone na zasadach koordynacji, lecz ich kosztami należy obciążyć pacjenta.
Wzór Certyfikatu tymczasowo zastępującego Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego również jest określony w Decyzji nr 190. Poszczególne państwa członkowskie wystawiają certyfikat w swoich językach urzędowych. Wzór certyfikatu w języku polskim.
Jaki zakres świadczeń przysługuje osobie okazującej Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego?
Osoby posiadające EKUZ są uprawnione do świadczeń zdrowotnych, które okażą się niezbędne z medycznego punktu widzenia w ich czasie pobytu na terytorium innego państwa członkowskiego, uwzględniając charakter świadczeń i przewidywany czas trwania pobytu. Każdorazowo zakres niezbędnych dla danej osoby świadczeń ustala lekarz.
Uprawnionemu należy udzielić wszystkich niezbędnych świadczeń umożliwiających mu kontynuowanie pobytu, tak, aby nie musiał on wracać do kraju w celu leczenia. Innymi słowy, nie można stawiać w pacjenta w takiej sytuacji, że jest on zmuszony do powrotu do kraju na leczenie. Lekarz powinien potraktować uprawnionego w podobny sposób, jak osobę ubezpieczoną w Narodowym Funduszu Zdrowia, czasowo przebywającą w jego rejonie, którą przyjmuje po raz pierwszy.
Niezbędnych dla danej osoby świadczeń opieki zdrowotnej należy jej udzielić na takich samych zasadach, jak osobie ubezpieczonej w Narodowym Funduszu Zdrowia.
Posiadaczom certyfikatu tymczasowo zastępującego Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego przysługuje taki sam zakres uprawnień, jak w przypadku EKUZ.
Dokumenty do pobrania
Zestaw druków dotyczących Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego.
Pliki do pobrania:
 Wniosek o wydanie EKUZ dla osób ubezpieczonych - wersja .doc 149 KB, 28.05.2008 r.
 Wniosek o wydanie EKUZ dla osób ubezpieczonych - wersja .pdf 232.85 KB, 28.05.2008 r.
 Wniosek o wydanie EKUZ dla osób wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2,3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - wersja .doc 106 KB, 11.03.2008 r.
 Wniosek o wydanie EKUZ dla osób wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2,3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - wersja .pdf 162.61 KB, 11.03.2008 r.
 Informacja w sprawie utraty uprawnień 154.33 KB, 29.11.2005 r.
 Lista osób przebywających za granicą - wersja .pdf 80.65 KB, 25.11.2005 r.
 Lista osób przebywających za granicą - wersja .xls 16 KB, 25.11.2005 r.
Uwaga! Do otwarcia plików w formacie .pdf niezbędny jest darmowy program, np. Acrobat Reader 5 (lub nowszy), do pobrania ze strony producenta. |
